جباخانى : با فتح اوّل منسوب است به جباخان كه قريه‌اى است نزديك بلخ و ابو عبد اللّه محمّد بن علىّ بن حسين بن فرج جباخانى بلخى در شمار حفّاظ محدّثان عامّه و متوفّى 357 بدان منسوب است . نگارنده گويد : « جبا ( با كسر جيم ) به معنى باج و خراج است و جباخانى منسوب است به جباخانه و گويا آن قريه نخست باجخانه بوده و با همان نام مانده است و در تعريب جباخان شده است » . جبرانى : با فتح اوّل و سكون باى ابجد منسوب است به جبرين با كسر جيم ( بر خلاف قياس ) و آن قريه‌اى است از قراى حلب و تاج الدّين ابو القاسم احمد بن هبة اللّه بن سعد اللّه بن سعيد جبرانى در شمار اديبان و نحويان و مقرئان و متوفّى 669 بدان منسوب است . « 1 » جبرويه : جبر بر وزن فخر به اضافت ويه نام نياى ابو محمّد عبد اللّه بن احمد بن جبرويه است از متكلّمان اماميّه و صاحب كتاب الكامل در امامت . و گذشت كه ويه كلمهء فارسى است و آن را در مقام تحسين و اعجاب به كار برند يعنى چه نيكو جبرى . و بايد دانست كه جبر از اعلام متعارفهء عرب است و در چندين معنى به كار رفته است : 1 - به زور كسى را به كارى واداشتن . 2 - شكسته بستن و جابر از همين ريشه است به معنى شكسته‌بند . 3 - گردن‌كشى . 4 - مرد دلير . 5 - حال كسى را نيكو كردن و از همهء اين معانى ممكن است نام‌گذارى كرده باشند امّا معنى دوّم و پنجم با نظر نام‌گذاران نزديك‌تر است . جبرينى : با كسر اوّل و سكون دوّم منسوب است به جبرين و آن حصارى است در بيت المقدس و طه بن مهنّا جبرينى ( كه در حلب زيستن گرفت و در شمار محقّقان و اديبان و شاعران بود و كتاب تراجم اهل البدر الكرام بپرداخت و در سال 1173 درگذشت ) بدان منسوب است . « 2 » جبيب : با ضمّ اوّل بر وزن زبير نام جبيب بن حارث صحابى است و همان كسى است كه پيش پيغمبر صلى اللّه عليه و آله رفت و گفت : « من مردى بسيار گنهكارم » . گفت : « توبه كن » . گفت : « توبه مىكنم و باز توبه‌ام را مىشكنم » . گفت : « باز توبه كن و هروقت گناهى كردى به توبه كردن گراى » . گفت : « گناهم بسيار شود » . گفت : « عفو خدا بيشتر از جرم تست » . و جب در لغت به معنى بريدن و چيره شدن و خايه كندن و آبستن كردن درخت خرماست و جبيب با معنى دوّم سازگارتر است . جبير : با ضمّ اوّل بر وزن زبير از اعلام متعارفه است و نام ابو فراس جبير بن غالب است در شمار فقيهان و خطيبان و شاعران و صاحب كتاب السنن و الاحكام و كتاب احكام القرآن و كتاب المختصر و كتاب الجامع الكبير . و ابن جبير كنيت محمّد ابن احمد بن جبير اندلسى است از اعلام افاضل و صاحب رحلهء مشهور به رحلهء ابن جبير و متوفّى 614 .

--> ( 1 ) - و نيز سعيد بن سعيد بن صالح بن مقلد بن عامر ابن علىّ جبرانى برادر ابو عبادة الوليد بن عبد البحترى شاعر است . وى شاعر و نحوى فاضلى است و در جامع حلب حوزهء درسى داشت ولادتش 561 هجرى است ( لغتنامه / دهخدا : 16 / 192 ) . ( 2 ) - و نيز احمد بن عبد اللّه بن حمدون بن نصر بن ابراهيم مكنّى به ابو الحسن الرملى و معروف به جبرينى در شمار محدّثان است ( معجم البلدان : 2 / 101 ) .